غوغای بهار عرب به نگرانیهایی در واشنگتن منجر می‌شود

نیویورک تایمز- 26 شهریور، واشنگتن - در حالی که قیامهای مردمی در بهار عرب برای دیپلماسی آمریکا فرصتهای جدیدی به‌وجود آورد، این آشوب هم‌چنین برخی چالشها و بدترین سناریوها را برای آمریکا به همراه داشته است که زمانی غیرقابل تصور می‌نمود…

اگر تلاش فلسطینیها برای به‌رسمیت شناخته شدن به‌عنوان یک کشور در سازمان ملل، با وجود درخواستهای آمریکا در جهت خلاف آن، اسراییل را در دادگاه جنایی بین‌المللی قرار بدهد و به خشم بیشتر نسبت به آمریکا دامن بزند یا به آشوب خشونت‌بار دیگری در کرانه غربی یا غزه منجر شود چطور؟
یا اگر مصر، پس از دهه ها حکومت استبدادی تحت حکومت رئیس‌جمهور حسنی مبارک، به احساسات ضد یهودی در خیابانها پاسخ بدهد و پیمان صلح کمپ دیوید، سد ثبات بین اعراب و اسراییل به مدت 3 دهه را لغو نماید چطور؟
وزیر خارجه هیلاری کلیتنون در مصاحبه اخیر خود به خبرنگاران و دبیران نیویورک تایمز گفت، ما با یک بیداری عربی مواجه هستیم که هیچ‌کس نمی‌توانست تصور آن را بکند و تنها تعداد اندکی چند سال پیش آن را پیش‌بینی می‌کردند. بهار عرب دارد بسیاری از تصورات قدیمی را می‌زداید.
بهار عرب ممکن است نفوذ آمریکا در منطقه را نیز بزداید یا دستکم تحلیل ببرد . قول جسورانه محمود عباس، رئیس‌جمهور فلسطین، در روز جمعه برای جستجوی عضویت کامل در سازمان ملل به‌مثابه رد علنی هفته ها دیپلماسی تبدار آمریکا بود. قول وی با وخامت سریع و نگران‌کننده روابط بین مصر و اسراییل و اسراییل و ترکیه، 3 کشوری که قویترین متحدین آمریکا در منطقه بوده‌اند، همراه بود.
دیپلماسی در خاورمیانه هیچ‌گاه ساده نبوده است ولی وقایع اخیر، منطقه را چنان آشفته ساخته که آمریکا نگران است وادار به سمت‌گیری در اختلافات دیپلوماتیک، یا بدتر از آن، نظامی در میان دوستان شود. نتایج فرضی به‌نحو نگران کننده‌یی نزدیک به نظر می‌رسند. اگر ترکیه، یک متحد ناتو که آمریکا طبق این پیمان موظف به حفاظت از آن است، همان‌طور که نخست‌وزیر رجب طیب اردوغان تهدید نمود، برای اسکورت کشتیهای عازم غزه در بیاعتنایی به محاصره اسراییل کشتیهای جنگی اعزام کند چی؟ …
آمریکا، به‌عنوان یک قدرت جهانی و عضو دائمی‌شورای امنیت سازمان ملل، برای شکل دادن وقایع در منطقه هم‌چنان توان قابل توجهی دارد. رگبار تماسهای تلفنی که رئیس‌جمهور اوباما، خانم کلیتنون و وزیر دفاع لئون پانتا با همتایان مصری و اسراییلی خود برای کاهش تنشها بعد از محاصره سفارت اسراییل در قاهره در ماه جاری داشتند، روی این امر تأکید دارد.
در عین حال، سرنگونی رهبرانی که وضعیت باثبات، گرچه متشنج فعلی را به مدتها دهه ها حفظ کردند. آقای مبارک، سرهنگ معمر قذافی و زین العابدین، نیروی قدرتمند و هم‌چنان غیرقابل پیش‌بینی را رها نمودند که آمریکا به تازگی دست بگریبان آن شده و احتمالاً به مدت سالیان دست بگریبان آن خواهد بود.
دیپلماتها نگران هستند که اعمال آمریکا می‌تواند طی پروسه، با خشمگین نمودن شهروندانی که به تازگی در این کشورهای دموکراتیک از بند رها شده‌اند، بهار عرب را حتی به سمت رادیکالیسم سوق بدهد…
قیام در مصر حتی به این چشم‌انداز منجر شده که ممکن است این کشور پیمان صلح کمپ دیوید با اسراییل را هم لغو نماید، و نخست‌وزیر مصر عصام شرف هفته گذشته به یک کانال تلویزیونی ترکیه گفت، این توافق چیز مقدسی نیست و می‌توان همواره در مورد آن گفتگو نمود…
البته حمایت قاطع از اسراییل به مدت سالیان یک رکن دائمی سیاست خارجی آمریکا بوده، که اغلب به قیمت حمایت سیاسی و دیپلوماتیک در دیگر نقاط منطقه تمام شده است. ولی بعد از سردی در روابط با ترکیه به‌دنبال حمله به عراق در سال 2003، دولت اوباما هم‌چنین در پی تقویت این رابطه بوده است…
دولت از تمامی طیفها با انتقاداتی مواجه بوده مبنی بر این‌که برای حمایت از اسراییل به قدر کافی تلاش نکرده یا بیش از حد تلاش کرده است. این‌که از برخی قیامهای عرب حمایت کرده، در حالی که در مورد سرکوب در بحرین سکوت اختیار کرده است. این به نوبه خود نشان می‌دهد که منطقه چقدر پرآشوب شده و این‌که آمریکا باید برای عقب نماندن از وقایعی که هم‌چنان در جریان است، سخت تلاش بکند. رابرت دانین، یک کارمند ارشد در شورای روابط خارجی گفت، مسائل خیلی متغیر است. آنها راننده این قطار نیستند. آنها دارند دنبال این قطار میدوند و هیچ‌کس نمی‌داند این قطار عازم کجا است.