رئیسجمهور آمریکا حوالی ساعت ۲۴ شنبه شب به وقت ایران در تروث سوشیال نوشت: من در دفتر بیضی شکل کاخسفید هستم، جایی که ما همین الآن تماس تلفنی بسیار خوبی با محمد بن سلمان ولیعهد سعودی، محمد بن زاید آل نهیان رئیس امارات متحده عربی، امیر قطر تمیم بن حمد بن خلیفه آل ثانی، فیلد مارشال عاصم منیر از پاکستان، رئیسجمهور رجب طیب اردوغان از ترکیه، رئیسجمهور عبدالفتاح السیسی از مصر، ملک عبدالله دوم از اردن و ملک حمد بن عیسی آل خلیفه از بحرین، در مورد جمهوری اسلامی ایران و همه موارد مربوط به یادداشت تفاهم مربوط به صلح داشتیم
توافقنامهای که وسیعاً مورد مذاکره قرار گرفته است و منوط به نهایی شدن بین ایالات متحده آمریکا، جمهوری اسلامی ایران و کشورهای مختلف دیگر، همانطور که ذکر شد، میباشد
بهطور جداگانه من با نتانیاهو، نخستوزیر اسراییل تماس تلفنی داشتم که آن نیز بسیار خوب پیش رفت
جنبهها و جزئیات نهایی توافقنامه در حال حاضر در حال بررسی است و بهزودی اعلام خواهد شد
علاوه بر بسیاری از عناصر دیگر توافقنامه، تنگه هرمز باز خواهد شد
مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا روز یکشنبه در جریان سفر به دهلینو در یک کنفرانس مشترک با وزیر خارجه این کشور، گفت: پیشرفتهای چشمگیری در خصوص مسأله ایران حاصل شده و احتمالاً اخبار بیشتری در ساعات آینده منتشر خواهد شد. هدف نهایی این است که ایران هرگز صاحب سلاح هستهیی نشود. ترامپ در این باره کاملاً صریح بوده و این اتفاق تحت ریاست او رخ نخواهد داد.
وزیر خارجه آمریکا افزود: تنگه هرمز آبراه بینالمللی است و تهدید کشتیهای تجاری و تلاش برای دریافت عوارض، کاملاً غیرقانونی است و بدعت خطرناکی ایجاد میکند. آمریکا با همکاری شرکای منطقهیی بر سر طرحی جامع پیشرفت کرده که تنگهها را کاملاً باز و بدون عوارض نگه میدارد و همزمان به جاهطلبیهای هستهیی ایران نیز رسیدگی میکند. این طرح نیازمند پذیرش کامل و اجرای واقعی توسط رژیم ایران است.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، با انتشار بیانیهیی اعلام کرد: به رئیسجمهور دونالد ترامپ بهدلیل تلاشهای فوقالعادهاش برای پیگیری صلح و نیز برگزاری تماس تلفنی بسیار مفید و سازندهاش در اوایل امروز با رهبران عربستان سعودی، قطر، ترکیه، مصر، امارات متحده عربی، اردن و پاکستان تبریک میگویم.
او افزود: فیلد مارشال سید عاصم منیر، نماینده پاکستان، در این تماس تلفنی حضور داشت و من از تلاشهای خستگیناپذیر او در طول این فرایند بسیار قدردانی میکنم.
در ادامه بیانیه نخستوزیر پاکستان آمده است: این مذاکرات، فرصت مفیدی برای تبادل نظر درباره وضعیت فعلی منطقه و چگونگی پیشبرد تلاشهای جاری صلح با هدف برقراری صلحی پایدار در منطقه فراهم کرد.
شهباز شریف همچنین تأکید کرد: پاکستان با نهایت صداقت به تلاشهای صلح خود ادامه خواهد داد و امیدواریم بهزودی میزبان دور بعدی مذاکرات باشیم.
به گزارش اکسیوس، یک مقام آمریکایی گفت توافقی که آمریکا و ایران در آستانه امضای آن هستند، شامل یک آتشبس ۶۰ روزه است که در این مدت تنگه هرمز بازگشایی میشود، ایران میتواند آزادانه نفت بفروشد و سپس مذاکراتی دربارهٔ مهار برنامه هستهیی ایران انجام خواهد شد. توافق نهایی نشده و احتمال شکست آن وجود دارد.
اکسیوس روز یکشنبه ۳ خرداد درباره توافق بین ایران و آمریکا نوشت: ترامپ و میانجیگران اعلام کردهاند که این توافق ممکن است روز یکشنبه اعلام شود، هر چند هنوز نهایی نشده و همچنان احتمال آن هست که شکست بخورد. یک مقام آمریکایی، جزئیاتی درباره چارچوب پیشنویس فعلی مطرح کرده که عمده آن از سوی منابع نزدیک به مذاکرات تأیید شده، اما از سوی طرف ایرانی تأیید نشده است، اگر چه تهران نیز اعلام کرده که توافق در حال نزدیک شدن است.
بر اساس این توافق، هر دو طرف یک یادداشت تفاهم امضا خواهند کرد که ۶۰ روز اعتبار دارد و با رضایت متقابل قابل تمدید است. در طول این دوره۶۰ روزه، تنگه هرمز بدون هیچگونه عوارضی باز خواهد بود و ایران موافقت میکند مینهایی را که در تنگه کار گذاشته، پاکسازی کند تا کشتیها بتوانند آزادانه عبور کنند.
در مقابل، آمریکا محاصره بنادر ایران را لغو میکند و برخی معافیتهای تحریمی را صادر خواهد کرد تا ایران بتواند آزادانه نفت بفروشد. این اقدام برای اقتصاد ایران مزیت خواهد داشت و در عینحال کمک قابل توجهی نیز به بازار جهانی نفت میکند. هر چه ایران سریعتر مینها را پاکسازی کند و اجازه دهد کشتیرانی از سر گرفته شود، محاصره نیز سریعتر برداشته خواهد شد.
بهنوشته اکسیوس، مقام آمریکایی در توضیحات خود درباره توافقی که آمریکا و ایران در آستانه امضای آن هستند گفت بر اساس این توافق، طی یک آتشبس ۶۰روزه تنگه هرمز بازگشایی میشود و ایران میتواند آزادانه نفت بفروشد و سپس مذاکراتی درباره مهار برنامه هستهیی ایران انجام خواهد شد.
به گفته این مقام آمریکایی، پیشنویس تفاهمنامه شامل تعهداتی از سوی ایران درباره دنبال نکردن سلاح هستهیی و نیز مذاکره درباره تعلیق برنامه غنیسازی اورانیوم و حذف ذخایر اورانیوم با غنای بالاست. همچنین بهگفته دو منبع آگاه، ایران از طریق واسطهها تعهدات شفاهی درباره دامنه امتیازاتی که برای تعلیق غنیسازی و کنار گذاشتن مواد هستهیی حاضر است بپذیرد، به آمریکا ارائه کرده است.
آمریکا موافقت میکند که در طول این دوره ۶۰ روزه، درباره لغو تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران مذاکره کند، هر چند این اقدامات فقط در قالب یک توافق نهایی و پس از اجرای قابل راستیآزمایی آن عملی خواهد شد.
نیروهای آمریکایی که در ماههای اخیر در منطقه بسیج شدهاند، در طول این دوره ۶۰ روزه در منطقه باقی خواهند ماند و تنها در صورت دستیابی به توافق نهایی خارج میشوند.
اکسیوس در ادامه افزود: پیشنویس تفاهمنامه تصریح میکند که جنگ میان اسراییل و حزبالله در لبنان پایان خواهد یافت. در این مورد یک مقام اسراییلی به اکسیوس گفت نتانیاهو روز شنبه در تماس تلفنی با ترامپ، نگرانی خود را درباره این شرط ابراز کرده است. یک مقام آمریکایی نیز گفت او همچنین درباره دیگر جنبههای این توافق نگرانیهایی مطرح کرده، اما این موضوع را با لحنی محترمانه بیان کرده است.
این مقام آمریکایی تأکید کرد این یک «آتشبس یکطرفه» نخواهد بود و اگر حزبالله تلاش کند دوباره مسلح شود یا حملاتی را تحریک کند، به اسراییل اجازه داده میشود برای جلوگیری از آن اقدام کند. او گفت: «اگر حزبالله رفتار خوبی داشته باشد، اسراییل نیز رفتار خوبی خواهد داشت». مقام آمریکایی همچنین گفت نتانیاهو ملاحظات داخلی خود را دارد، اما ترامپ منافع آمریکا و اقتصاد جهانی را در نظر میگیرد. او افزود کاخسفید امیدوار است اختلافات نهایی در ساعات آینده حل شود و توافق روز یکشنبه اعلام شود.
اکسیوس نوشت: یک مقام دولت آمریکا گفته است اگر واشنگتن به این نتیجه برسد که ایران در مذاکرات هستهیی جدی نیست، ممکن است این توافق حتی ۶۰ روز کامل نیز دوام نیاورد. از سوی دیگر، آمریکا بر این باور است که بحران اقتصادی ایران انگیزهای برای رسیدن به یک توافق کامل در جهت لغو تحریمها و آزادسازی منابع مالی این کشور ایجاد میکند.
این مقام آمریکایی گفت جالب خواهد بود که ببینیم ایران واقعاً تا چه اندازه حاضر است پیش برود؛ اما اگر آنها بتوانند و بخواهند مسیر خود را تغییر دهند، مرحله بعدی آنها را ناگزیر خواهد کرد تصمیماتی حیاتی درباره هویت آینده کشورشان اتخاذ کنند.
به گفته مشاوران رئیسجمهور آمریکا، اگر مطالبات ترامپ درباره برنامه هستهیی ایران برآورده شود، رئیسجمهور آماده است اقداماتی برای بازگشایی روابط با ایران انجام دهد تا ظرفیت اقتصادی خود را بهطور کامل دنبال کند.
رویترز یکشنبه سوم خرداد نوشت: در حالی که انتظارات درباره نزدیک بودن یک نقطهعطف در جنگ سهماهه ایران افزایش یافته است، ترامپ روز شنبه گفت تفاهمنامهای که بخش زیادی از آن مذاکره شده، به بازگشایی تنگه هرمز منجر خواهد شد. اما توضیح نداد چه موارد دیگری در آن گنجانده خواهد شد.
رسانههای مختلف در آمریکا و ایران اعلام کردند این تفاهمنامه، که میتواند به یک توافق منجر شود، چارچوبی مرحلهای برای پایان دادن به ماهها جنگ، بازگشایی زود هنگام این آبراه راهبردی و لغو محاصره ایران از سوی آمریکا تعیین میکند.
گزارشها حاکی است برنامههای مربوط به ذخایر اورانیوم غنیشده ایران، که واشنگتن بر کنار گذاشتن آن اصرار داشته، ظرف ۳۰ تا ۶۰ روز مورد مذاکره قرار خواهد گرفت.
منابع به رویترز گفتهاند چارچوب پیشنهادی این تفاهمنامه در سه مرحله اجرا خواهد شد: پایان رسمی جنگ، حل بحران در تنگه هرمز و سپس آغاز یک دوره ۳۰ روزه، با امکان تمدید، برای مذاکره درباره توافقی گستردهتر.
یک منبع پاکستانی افزود اگر آمریکا این تفاهمنامه را بپذیرد، مذاکرات بیشتر میتواند پس از پایان تعطیلات عید، در روز جمعه، انجام شود.
رویترز نوشت: توافق میتواند آتشبس شکننده میان طرفین را تثبیت کند، آرامش را به بازارها بازمیگرداند؛ اما بحران جهانی انرژی که باعث افزایش هزینههای سوخت، کود شیمیایی و پلاستیک شده، فوراً فروکش نخواهد کرد. در ایران خبرگزاری فارس روز یکشنبه نوشت پیشنویس توافق تصریح میکند آمریکا و متحدانش به ایران یا متحدانش حمله نخواهند کرد و در مقابل، ایران متعهد میشود هیچ حمله پیشگیرانهای به آمریکا یا متحدانش انجام ندهد. خبرگزاری تسنیم هم نوشت هر گونه تغییر در عبور و مرور و کشتیرانی از تنگه هرمز، مشروط به اجرای سایر تعهدات آمریکاست. همچنین گفته شده برخی از داراییهای ایران که در چارچوب تحریمها در سطح جهانی مسدود شدهاند، باید در مرحله نخست توافق آزاد شوند.
